|
Zararlı Maddelerin Uzaklaştırılması:
Aldığımız gıdalar normalde ağızdan alındıktan sonra mide ve
barsaklardan geçerken sindirilerek yararlı maddeler haline
dönüşür ve kan dolaşımına geçerek tüm vücuda dağılır. Bu
yararlı maddeler vücudun farklı yerlerinde enerji temini,
büyüme, doku onarımı gibi işlerde kullanılırlar ve geriye
kalan artıklar zararlı maddeler haline dönüşerek tekrar kan
dolaşımına verilirler. Kan dolaşımındaki bu zararlı maddeler
farklı organlarca temizlenirler. Bu organlardan birisi de
böbreklerdir. Böbrekler bu zararlı maddeleri alarak idrara
geçirirler ve dışarı atılmasını sağlarlar. Eğer böbrekler
hastalanır ve böbrek yetmezliği gelişir ise bu durumda bu
zararlı maddelerin kandan uzaklaştırılması işlemi bozulur. Bu
zararlı maddeler kanda birikmeye başlar. Biriken bu maddeler
de hastaların kendilerini kötü hissetmesine neden olur. Yine
bu maddelerin kandaki miktarları çok artarsa daha şiddetli
rahatsızlıklar yaratır.
Aşırı Suyun Atılması:
Gün boyunca gerek içtiğimiz, gerekse de sulu gıdalarla
aldığımız su, mide ve bağırsaklar aracılığı ile kan dolaşımına
katılır. Vücudun ihtiyacını aşan su miktarının bir kısmı
böbreklerce tutularak idrarın içerisine katılır. İlerlemiş
böbrek yetmezliğinde suyun vücuttan böbrekler aracılığı ile
atılması güçleşir. Böylece vücutta biriken su bacaklarda
şişliğe ve akciğerlerde biriken su nefes almakta güçlüğe neden
olabilir.
Bu hastanın idrar çıkarabiliyor olması mutlaka
böbrekte işlerin iyi gittiği anlamına gelmez. Çıkarılan
idrarın zararlı maddeleri de birlikte uzaklaştıracak yoğunluğa
sahip olması önemlidir. Diyalize giren pek çok hasta normal
sayılabilecek miktarda idrar çıkarmaya devam eder. Ancak bu
idrar genellikle düşük yoğunlukta olup zararlı maddeleri
birlikte uzaklaştıracak niteliklerden yoksundur.
Kan basıncının (tansiyonun) kontrolü:
Böbrek tansiyon yüksekliğinin (hipertansiyon) hedef
organlarından biridir, yani kontrolsüz hipertansiyon
böbrekleri kötü yönde etkiler. Öte yandan böbrek hastalığının
kendisi de hipertansiyona neden olur. Böbrek yetmezliği
gelişirse tansiyon hemen hemen her zaman yükselir. Böbrek
yetmezliği gelişen bir hastada tansiyon yüksekliğinin
kontrolü, böbrek yetmezliğinin ilerleme hızını yavaşlatma
açısından kritik önem taşır.
Kan hücrelerinin yapımının kontrolü:
Vücudun her tarafına oksijen götürmekle görevli
kan hücrelerinin yapımı böbrekte yapılan bir madde aracılığı
ile gerçekleşir. Bu maddeye eritropoetin adı verilir.
Eritropoetin böbrekte yapıldıktan sonra kemik iliğine giderek
orada kan hücrelerinin oluşumunu hızlandırır. Böbrek
yetmezliği geliştiğinde böbreklerden bu maddenin yapımı azalır
ve kansızlık gelişir.
Kemiklerin güçlü olmasına katkıda bulunma:
Kalsiyum ve fosfor kanda ve kemiklerde bulunan
iki mineraldir. Vücutta bu iki mineral dengeli olarak
bulunursa kemikler sağlıklı ve güçlü olur. Böbrek bu iki
mineralin dengede bulunmasına katkıda bulunur. Böbrek
yetmezliği hallerinde bu denge bozulur ve kemik hastalığı
gelişir. |