|
BÖBREK YETMEZLİĞİNDE BESLENME: PROTEİN
Proteinler aminoasit adı verilen küçük kimyasal maddelerin
yanyana gelmesi ile oluşurlar. Yaklaşık 20 çeşit aminoasit
tipi vardır. Bunların 10 tanesi vücutta yapılamaz, bu nedenle
dışarıdan besinler ile alınması gerekir. Bunlara esansiyel
aminoasit adı verilir. Esansiyel aminoasit içeren proteinler
yüksek biyolojik değerli proteinler olarak tanımlanırlar.
Farklı gıdaların protein içerikleri farklıdır:
1.Yüksek biyolojik değerli proteinler ve hayvansal
proteinlerin (et, balık, tavuk gibi) her 100 gramında 22 gram
civarında protein vardır. Bir fincan sütte 8 gram protein
vardır
2.Meyve ve sebzelerde protein pek az miktardadır
3.Tahıllardan hazırlanan gıdalar, ekmek ve makarnada protein
içeriği düşüktür
4.Yağlarda ise protein yoktur
Normalde günlük protein ihtiyacımız kilogram başına 1.2 gr
civarındadır.
Örneğin 60 kilogram ağırlığında birinin günlük protein
ihtiyacı 60x1.2=72 gram kadardır. Kadınların protein ihtiyacı
erkeklere göre daha azdır. Yaşlandıkça da protein ihtiyacı
azalır.
Protein vücuda sıvılarla girer. Ağızdan alınan proteinler
bağırsaklarda amino asitlere parçalanır ve amino asitler kana
geçtikten sonra yeniden vücut tarafından proteinlere
dönüştürülür.
Bu proteinler yaşamın sürdürülmesi için gerekli pek çok
fonksiyonu birden sürdürürler. Büyüme, dokuların onarımı ve
sağlıklı dokuların oluşturulması görevini görürler. Eğer sizde
beslenme yetersizliği gelişirse bu durumda söz gelimi yara
iyileşmesi de gerçekleşmeyebilir.
Ama öte yandan yüksek biyolojik değere sahip proteinler,
böbrek yetmezlikli hastalarda kanda birikimi problem yaratan
fosfat ve potasyum da içerirler.
1.Diyette protein kısıtlaması böbrek yetmezliğine bağlı
bulguların şiddetini azaltmaktadır.
2.Diyette protein kısıtlaması kanda fosfor ve potasyum
düzeylerini azaltıcı etki nedeniyle bir yarar sağlamaktadır.
3.Diyette protein kısıtlaması sıkı biçimde uygulandığında
beslenme bozukluğu gelişme riski vardır. Bu nedenle hastalar
yakından izlenmelidir.
4.Eğer bir hastaya sıkı protein kısıtlaması öneriliyorsa, bu
durumda beslenme bozukluğuna bağlı bulguların ortaya çıkmasını
önlemek için hastanın yeterince karbonhidrat ve yağ alması
gereklidir.
5.Diyalizi öncesi dönemde hastada protein alımı kısıtlanmışsa,
diyalize başlandığında protein alımını arttırmak gerekir.
Diyalize giren hastalarda günlük protein alımı kilogram başına
1.2 gram civarındadır. Diyaliz öncesi dönemde ise genel olarak
bu miktarın yarısı kadar protein alımı önerilir. |