SAĞLIK KÖŞESİ
 
 

BÖBREK YETMEZLİĞİNDE BESLENME: PROTEİN

Proteinler aminoasit adı verilen küçük kimyasal maddelerin yanyana gelmesi ile oluşurlar. Yaklaşık 20 çeşit aminoasit tipi vardır. Bunların 10 tanesi vücutta yapılamaz, bu nedenle dışarıdan besinler ile alınması gerekir. Bunlara esansiyel aminoasit adı verilir. Esansiyel aminoasit içeren proteinler yüksek biyolojik değerli proteinler olarak tanımlanırlar.

Farklı gıdaların protein içerikleri farklıdır:
1.Yüksek biyolojik değerli proteinler ve hayvansal proteinlerin (et, balık, tavuk gibi) her 100 gramında 22 gram civarında protein vardır. Bir fincan sütte 8 gram protein vardır
2.Meyve ve sebzelerde protein pek az miktardadır
3.Tahıllardan hazırlanan gıdalar, ekmek ve makarnada protein içeriği düşüktür
4.Yağlarda ise protein yoktur

Normalde günlük protein ihtiyacımız kilogram başına 1.2 gr civarındadır. Örneğin 60 kilogram ağırlığında birinin günlük protein ihtiyacı 60x1.2=72 gram kadardır. Kadınların protein ihtiyacı erkeklere göre daha azdır. Yaşlandıkça da protein ihtiyacı azalır.

Protein vücuda sıvılarla girer. Ağızdan alınan proteinler bağırsaklarda amino asitlere parçalanır ve amino asitler kana geçtikten sonra yeniden vücut tarafından proteinlere dönüştürülür.

Bu proteinler yaşamın sürdürülmesi için gerekli pek çok fonksiyonu birden sürdürürler. Büyüme, dokuların onarımı ve sağlıklı dokuların oluşturulması görevini görürler. Eğer sizde beslenme yetersizliği gelişirse bu durumda söz gelimi yara iyileşmesi de gerçekleşmeyebilir.

Ama öte yandan yüksek biyolojik değere sahip proteinler, böbrek yetmezlikli hastalarda kanda birikimi problem yaratan fosfat ve potasyum da içerirler.

1.Diyette protein kısıtlaması böbrek yetmezliğine bağlı bulguların şiddetini azaltmaktadır.

2.Diyette protein kısıtlaması kanda fosfor ve potasyum düzeylerini azaltıcı etki nedeniyle bir yarar sağlamaktadır.

3.Diyette protein kısıtlaması sıkı biçimde uygulandığında beslenme bozukluğu gelişme riski vardır. Bu nedenle hastalar yakından izlenmelidir.

4.Eğer bir hastaya sıkı protein kısıtlaması öneriliyorsa, bu durumda beslenme bozukluğuna bağlı bulguların ortaya çıkmasını önlemek için hastanın yeterince karbonhidrat ve yağ alması gereklidir.

5.Diyalizi öncesi dönemde hastada protein alımı kısıtlanmışsa, diyalize başlandığında protein alımını arttırmak gerekir. Diyalize giren hastalarda günlük protein alımı kilogram başına 1.2 gram civarındadır. Diyaliz öncesi dönemde ise genel olarak bu miktarın yarısı kadar protein alımı önerilir.