|
DOĞAL AFETLERDE DİYALİZ
DOĞAL AFETLERE KARŞI BÖBREK HASTALARI İÇİN REHBER
BİLGİLER
Fırtına, tipi, sel, kasırga, deprem gibi
tabii afetler hiç de seyrek değildir. Bu acil
durumlar diyaliz tedavisi gibi birçok sağlık
hizmetini aksatmaktadır. Bu kitapçık böyle
durumlara nasıl hazırlanacağınız ve ne tedbirler
alacağınız doğrultusunda bilgi veren bir
rehberdir. İnşallah bunu kullanma ihtiyacınız
olmaz ama ne yapılacağını bilmek size güven
verecek ve paniklemenizi önleyeceği kanaatindeyim.
OLACAK BİR ACİL DURUM İÇİN NE HAZIRLIK YAPAYIM?
1. İlaçlarınızın kullanım şekil ve dozlarım
da ihtiva eden listeyi mutlaka yanınızda taşıyın.
Ayni zamanda iki haftalık ilaç ve diet
yiyeceklerinizi her zaman bulundurun (ilaçların
son kullanım tarihlerine göre bu mini deponuzu
zaman zaman yenileyin!). Eğer dışarıda
çalışıyorsanız ayni deponuzdan iş yerinde de
bulundurun Doktorunuzla beraber yiyeceklerdeki
potasyum seviyesini kontrol eden özel ilacınızın
elinizde olduğunu kontrol edin.
2. Başka bölgede oturan akraba veya
arkadaşınıza sizin irtibat kuracağınız kişi
olmasını teklif edin. Acil durumda kendi acil
bölgenize telefon etme imkanınız olmayabilir.
Fakat başka bölgeye edebilirsiniz.
3. Tıbbi bilgilerinizi içeren bir formu
evinizde, işinizde ve seyahatlerinizde yanınızda
mutlaka bulundurun. Belirli aralıklarla
doktorunuzdan bilgileri güncelleştirmesini
isteyin.
4. Adınızı, telefonunuzu,hastalığınızı,
doktorunuzu ve tedavi gördüğünüz yeri gösteren bir
amblem edinin ve kullanın
5. Güvenli bir yerde aşağıdaki malzemeyi
bulundurun:
* Pille çalışan AM/FM radyo ve ekstra
pilleri. Bu size elektrik ve telefonun çalışmadığı
durumda bile bölgenizde olan biten hakkında bilgi
verecektir. Pilli el feneri ve bol miktarda ekstra
piller, mum, kibrit (Gaz sızıntısı olmadığından
emin olmadan kibriti kullanmayın!).
* İlk yardım çantası
* Küçük yangın söndürücü
* Acil telefon listesi.
6. Ünitenizden felaket plan listesini
isteyiniz ve buna kendinizi adapte edin.
MERKEZDE HEMODİYALİZE GİREN HASTALAR TABİİ AFET
BÖLGELERİNDE OLURSA NE YAPACAKLAR?
Eğer bölgenizde bir afet olmuşsa evde kalın
ve radyodan olay ve ne yapılacağı konusunda bilgi
edinin. Eğer diyaliz merkezinizle temas
kuramazsanız veya ulaşamıyorsanız o zaman başka
bir merkezde diyaliz olmanız gerekecektir. Kendi
bölgenizdeki başka diyaliz ünitelerinin telefon
numaralarını bulun. Normal vasıtalar
çalışmayacağına göre polisi ve acil tıbbi
servislere ulaşmaya çalışın.
Felaket geniş bir bölgeyi kapsıyorsa bir
müddet diyaliz ünitenize erişmeniz mümkün
olmayabilir. Birkaç gün diyalizsiz sizi idare
edebilecek olan acil durum dietine hazırlıklı
olmanız gerekebilir.
ACİL DURUMDA DİYALİZİM DEĞİŞİR Mİ?
Muhtemelen şiddetli afetlerden sonra ünite
sizin şahsınıza özel tedavinize devam
edemeyecektir.
Acil durum prosedürünü uygulamak zorunda
kalacaklardır. Yani standart diyalizer ve daha
kısa diyaliz uygulanacaktır.
DİYALİZ ESNASINDA ACİL DURUM OLURSA NE OLACAK?
Ünitenizin acil durumlar için bir hazırlığı
mevcuttur. Eğer ünitenizde diyaliz olurken afet
meydana gelirse diyaliz personeli sizi tehlikeden
uzaklaştırmak için yönlendirecektir. Sizi
öncelikle diyaliz makinesinden en kısa zamanda
çıkarmak için yardımcı olacaklardır. Durumunuz
doktor tarafından değerlendirilene kadar diyaliz
setleri klamplamp iğneler yerinde bırakılacak
şekilde ayrılır . Diyaliz personeli sizi daha
önceden saptanmış olan emniyetli yere
götürecektir.
BENİ MAKİNEDEN ÇIKARACAK HİÇBİR KİŞİ OLMADIĞINI
FARZEDERSEK NE OLACAK?
Ünitenizin bu konuda bir prosedürü vardır.
Ünitenize bunu sorun. Personel olmadığı zaman
kendinizi makineden nasıl çıkaracağınızı size adım
adım anlatmalarını isteyin.
ACİL DURUMDA DİYALİZ HASTASI NASIL DİYET
UYGULAMALIDIR?
Aşağıdaki genel öneriler eğer afet meydana
gelmişse ve diyaliz lokal bir alanda uygulanamaz
olursa kullanılmalıdır. Eğer diyaliz seansının
atlarsa genel durum iyiliğiniz ancak çok kısıtlı
bir diyet ile mümkündür. Eğer restoranda yemek
zorunda kalırsanız, yemekler sizin diyetinize göre
olmadığını hatırınızdan çıkarmayın. Sağlıklı
seçimler yapmayı öğrenmelisiniz. Buzdolabınızda
hazırladığınız yemekler sizi birkaç gün idare
edecektir
Şunları unutmayın:
1- Yiyecekleri akıllıca seçin, sıvıyı çok
kısıtlı alın.
2- Her zaman aldığınızın yansı kadar protein
alın. örneğin iki yumurta yiyorsanız bire indirin.
3- Sıvı alımım günde iki fincana düşürün.
4- Süt alımım günde yanm bardağa indirin.
Süt tozunu tercih edin
5- Mümkün olduğu kadar tuzsuz yiyecekleri
tercih ediniz
6- Yüksek potasyumla yiyeceklerden uzak
durun. Düşük potasyumlu meyve ve sebzeleri seçin.
Düşük potasyumlu yiyeceklerden çok yerseniz de
yüksek potasyum alacağınızı unutmayın.
Diyabetikler ayrıca kan şekerini
yükseltmeyecek özel diyetlerini unutmamalıdır.
Yiyecek hazırlamak su ve elektrik olmadan zordur.
7- Hazır yemekleri elde bulundurun.
8- Konserve yemeklerin sodyumunun (tuz)
fazla olduğunu unutmayın . Etiketlerinden sodyum
ve potasyum miktarlarını okuyunuz.
9- Isıtıcı, termos, muhafaza kaplan, ızgara
gibi yemek pişirmeye ve muhafaza etmeye yarayan
malzemeyi edinin.
10- DisposaMe tabak,kap gibi şeyleri
kullanın ki yıkama gerekmesin
11- Konserve şişe açacağını unutmayın.
12- Distile suyu elde bulundurun.
13-Artık yiyecekleri kokmamaları için sıkıca
sarın.
DEPREM DURUMUNDA ACiLEN ALINMASI GEREKLİ TEDBİRLER
Evde kalınız: evde çökme belirtileri olana
kadar dışarı çıkmayınız.
1- İlk sallantı durduktan sonra artçı
depremlere karşı dikkatli olun
2- Üzerinize düşebileceği ihtimali olduğunda
yüksek eşyalardan uzak durun
3- Pilli radyonuzu dinleyerek durumdan
haberdar olun
4- Tüm elektrikli şeyleri kapatınız
5- Çok acil olmadıkça telefonu kullanmayınız
6- Acil durumlar için hazırladığınız
erzakınızı kontrol edin
7- Depremden etkilenmemiş en yakın diyaliz
ünitesini öğrenin.
8- Gaz kaçağına karşı gaz kesildiğini haber
almadan kibrit ve mum yakmayın
9- Evinizi tahliye etmeniz gerekirse,
diyaliz ünitenizin telefon numarasını ve diğer
bilgilerle beraber ilaçlarınızı almayı
unutmayınız.
10-Eger sığınağa gitmeniz gerekiyorsa
idareciye böbrek hastası olduğunuzu ve özel
ihtiyaçlarınız olduğunu söyleyin 11-Depremden
sonra cam kırıklarına karşı ayakkabılarınızı
giydiğinizden emin olun 12-Kolay bulabileceğiniz
bir yere el fenerinizi koyun
13-Eğer diyaliz hastası iseniz ve
diyalizinizi kaçırıyorsanız acil diyet programını
başlatın.
TÜM HASTALARIN HATIRLAMASI GEREKLİ BAZI ÖNEMLİ
NOKTALAR:
1- İleriye dönük plan: Ekstra ilaçlarınızı,
acil ihtiyaçlarınızı ve diyet ihtiyaçlarınızı
temin ediniz
2- Evde kalınız ve radyonuzu dinleyerek ne
yapmanız gerektiğini öğrenin
3- Eğer bir merkezde diyalize giriyorsanız
ve merkeze gidebilme imkanınız kalmamışsa polis
veya bir sağlık merkezini arayarak yardım
isteyiniz.
4- Sığınağa gitmeniz gerekiyorsa sorumluya
böbrek hastası olduğunuzu ve özel ihtiyaçlarınızı
bildiriniz.
5- Diyaliz hastası iseniz ve seansınızı
kaçırmışsanız acil durum diyetinize başlayınız.
6- Eğer dışarıda lokantadan yemek zorunda
kalırsanız sıvı ve diyet konusunda seçimlerinizi
akıllıca yapın.
YEREL VEYA UZAKTAKİ FELAKET BÖLGESİNE NASIL YARDIM
EDEBİLİRİM?
Felaket olduğunu duyduğu zaman her insan
yardım etme gereği duymaktadır. Bunun için
kendinizi felaket durumuna hazırlarken afet
bölgesinde yaşayan evsiz kalmış ve mağdur durumda
olanlar için ne gibi hazırlık yapmanız gerektiğini
de bilmeniz gerekmektedir. Aşağıda bu konuda bazı
öneriler bulacaksınız:
1- Kendi kendinize battaniye, yiyecek, ilaç,
elbise yollamayın. İhtiyaçların bildirilmesini
bekleyip yardım dernekleri aracılığı ile
yardımlarınızı yapın.
2- Felaket bölgesine gitmeye çalışmayın.
Çünkü bu gerekli yardımın ulaştıracak olan trafiği
tıkayacak ve insanların yaptığı ikinci bir
felakete neden olacaktır
3- Denetimli yardımlar acil yardım
dernekleri aracılığı ile yapıldığında daha etkili
olacaktır.
4- Yerel felaket durumlarında diyaliz
merkezinizi arayarak ne gibi yardım
yapabileceğinizi sorun.
5- Çok gerekmedikçe telefonunuzu lüzumsuz
konuşmalar için kullanmayınız. Çok gerekli
iletişimin kilitlenmesine neden olursunuz.
ACİL DURUM DİYETİ PLANLANMASI
NİYE ACİL DURUM DİYETİNE İHTİYACIM VAR?
Diyalizin imkansız hale geldiği durumlarda
gereklidir. Diyaliz seansının atlandığı durumda
daha kısıtlı diyete ihtiyacınız vardır.
Acil durumda elektik, telefon gibi şeyler
kesilebilir. Dolayısı ile yemekleri alışagelmiş
pişirme metodu ile yapamıyabilir ve kriz sona
erene kadar soğuk yiyecekler yemek zorunda
kalabilirsiniz. Buz dolabınızdaki yiyecekler bir
iki gün dolap günde bir kez açılırsa idare eder.
Bunun için önce buz dolabınızdaki yiyecekleri
tüketin. Daha sonra konservelere geçin.
KENDİMİ ACİL DURUMA NASIL HAZIRLAYIM?
Afet genellikle habersiz ansızın meydana
geldiği için her zaman uzun ömürlü gıdaları el
altında tutmak gerekir. Eğer yiyecekleri
stokluyorsanız son kullanım tarihlerini kontrol
etmeyi ve düzenli olarak yenilemeyi unutmayın.
ELDE HANGİ MADDELERİ BULUNDURMALIYIM?
Acil durumda yukarıda sayılan maddelere
ilave olarak aşağıdaki şeyleri de el altında
bulundurmakta fayda vardın
* Ölçü kaplan ve terazi.
* Plastik çatal, bıçak, kaşık, tabak.
* Peçete
* Konserve açacağı
* En az 5 litre distile su.
* İki haftalık ilaçlarınız
* Diyabetikter ayrıca yeterli insülin ve
şeker ölçüm cihazı için ekstra piller.
DAHA BAŞKA BiLMEM GEREKEN BİR ŞEY VAR MI?
1 - Size verilen plan doğrultusunda diete
uymanız çok önemlidir.
2- Gıda zehirlenmesi tehlikesine karşı
özellikle sıcak havalarda çabuk bozulan
yiyeceklerden uzak durunuz. Konserve bir kez
açıldıktan sonra buzdolabına konulmazsa 4 saat
içinde tüketilmeli.
3- Bir defa kullanılıp atılan kaplan
kullanın.
4- Her zaman distle su bulundurun. Elleri
yıkamak için de bu suyu kullanın.
5- Susuzluğunuzu gidermek için sakız
çiğneyin ve günlük su alımınızı kısıtlayınız.
6- Tuz ve tuz yerine geçebilecek maddeleri
asla kullanmayın. Tuzsuz yiyecekleri tercih edin.
7- Yüksek potasyumlu yiyeceklerden uzak
durunuz. Daha önce yediğiniz meyve ve sebzelerin
miktarını azaltınız.
8- Eğer şeker hastası iseniz, şekerinizin
düştüğü durumlar için bal, kesme şeker bulundurun. |
